Monthly Archives: September 2012

Η Χρυσή Αυγή και οι Άλλοι

Image

Οι ειδήσεις τον τελευταίο καιρό είναι μόνο δύο: τα νέα μέτρα και η Χρυσή Αυγή. Μοιάζει λες και η Ελλάδα όλη, με το έμπα του Σεπτεμβρίου, να έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο ζεύγη επίθετου-ουσιαστικού και να πνίγεται. Κι εγώ συχνά έτσι νιώθω. Πως από εδώ και πέρα έτσι κάπως θα ζούμε. Μέσα σε αυτόν ακριβώς τον διττό παραλογισμό.

Η Ελλάδα ήταν πάντα παράξενη χώρα. Μια από τις ελάχιστες περιοχές με αρχαίο πολιτισμό που δεν έγινε (επισήμως) αποικία όπως η Αίγυπτος, η Ινδία. Μια περιοχή όπου οι άνθρωποι που έζησαν εδώ μέσα στους αιώνες γνώρισαν τόση ελευθερία όση και δουλεία. Που φάνηκαν αρκετά ευφυείς και ανθεκτικοί ώστε να επιβιώσουν μαζί με τη γλώσσα τους, εφευρίσκοντας ξανά και ξανά τον πολιτισμό τους. Κρατώντας κομμάτια του παρελθόντος τους μέσα σε αποστειρωμένες γυάλες και πετώντας άλλα στο Μόρντορ της συλλογικής λήθης.

Έτσι, παραδόξως, είμαστε μια χώρα (ή μάλλον ένας γεωγραφικός χώρος) με μεγάλη και σημαντική πολιτική ιστορία αλλά χωρίς σύγχρονες πολιτικές αρχές. Ξέρετε, αυτά τα βαρετά, σταθερά, κοινωνικώς συμπεφωνημένα πράγματα στα οποία βασίστηκαν οι δυτικές δημοκρατίες. Αυτά που υποτίθεται πως τηρούν στο μεταξύ τους συμβόλαιο οι πολίτες και οι εξουσίες, ελέγχοντας (και τιμωρώντας) αλλήλους σε περίπτωση καταπάτησής τους: οι μεν πολίτες τιμωρούν διά του μαυρίσματος στις εκλογές, οι δε εξουσίες διά της εφαρμογής του δικαίου. Και δεν έχουμε πολιτικές αρχές όχι επειδή δεν τους χρειαζόμαστε επειδή τάχα, σε αντιστάθμισμα, εμφορούμαστε από βαθιά αγαθά, χριστιανικά συναισθήματα (τα πραγματικά βαθιά συναισθήματα είναι που εν τέλει επιλέγονται και συνειδητά ως αρχές και γίνονται θεσμοί σεβαστοί) αλλά από μια απέραντη επιφανειακότητα όσον αφορά τις ηθικές σχέσεις μας με τους Άλλους. Δεν εννοώ την οικογένεια, τους γνωστούς και τους φίλους μας. Εννοώ τους άγνωστους Άλλους, τους συμπολίτες μας, τους ανώνυμους για μας συνανθρώπους μας.

Η κοινωνία τα τελευταία χρόνια στροβιλίζεται ανεξέλεγκτα και διαλύεται. Λες και μόλις χάθηκαν τα λεφτά (κατ’ ουσίαν, και πριν καλά-καλά χαθούν), χάθηκε αυτομάτως και κάθε ηθικός φραγμός στη συμπεριφορά μας απέναντι στον Άλλο. Η ατιμωρησία των πολιτικών υπευθύνων της κρίσης προβάλλεται ως κύρια αιτία για τη στροφή του λαού στη βία. Φυλακές, κρεμάλες, ξύλο, διαπόμπευση είναι οι προτεινόμενοι τρόποι αποκατάστασης του αισθήματος του δικαίου. Και ταυτόχρονα είναι ακριβώς αυτοί που θα εξέθρεφαν ακόμα περισσότερο το μίσος και τη βία. Βέβαια, ίσως το ζήτημα να είναι ακριβώς πως για μεγάλο μέρος του λαού, η βία ως ιδέα ή/και ως πράξη δεν αποτελεί όνειδος, ούτε καν πρόβλημα, αρκεί να κατευθύνεται προς τον εκάστοτε άγνωστο, ανώνυμο «Άλλο».

Οι μικροπωλητές, για παράδειγμα, μετά τους τραμπουκισμούς της Ραφήνας, δήλωσαν απερίφραστα στήριξη στη δράση της ΧΑ. Που σημαίνει: δεν με νοιάζει τι κάνεις, αρκεί να είναι υπέρ μου. Το πολύ-πολύ να χτυπήσω και μια μικρή (όχι μεγάλη) εκλογίκευση, ότι δηλαδή αφού το κράτος δεν κάνει τη δουλειά του, κάποιος πρέπει να την κάνει. Κι όταν, για κάποιο λόγο, εσύ ο τραμπούκος στραφείς εναντίον μου, θα καταραστώ ξανά το κράτος, που σου επέτρεψε να στραφείς εναντίον μου, ενώ πρώτα, βέβαια, το έχω υπονομεύσει νομιμοποιώντας τη δική σου αθέμιτη, παράνομη δράση. Η ΧΑ έχει γίνει ένας δημόσιας χρήσης μπράβος. Προσφέρει υπηρεσίες άσκησης βίας «δωρεάν». Και υπάρχει μεγάλη ζήτηση.

(Ύστερα απ’ όλα αυτά, πώς μπορεί να μη φαντάζει σαν έκθεση γυμνασίου η αναφορά στην «αξιοπρέπεια» που θα είχε η Ελλάδα αν ακολουθούσε τον δρόμο της Αργεντινής. «Αξιοπρέπεια» – για έναν λαό όπως ο ελληνικός, που σε συνθήκες απείρως πιο ήπιες από τα 55% και τα 45% κάτω από το όριο της φτώχειας, επί κάμποσα χρόνια –σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ– κατάφερε να γλιστρήσει με χάρη ντοπαρισμένης μπαλαρίνας στον νεοναζισμό.)

Αποδίδω σε μια ολόκληρη κοινωνία τα χαρακτηριστικά του 10%; Όχι, σίγουρα όχι σε ολόκληρη. Ένα μεγάλο μέρος της όμως, που μοιάζει να διογκώνεται ολοένα, ναι, νομίζω πως ρέπει χωρίς σοβαρή αντίσταση προς την άρνηση των βασικών αρχών της δημοκρατικής συνύπαρξης, με πιο πρακτικό και φαντεζί εκφραστή της τη ΧΑ.

Η ΧΑ δεν είναι ένα ακροδεξιό πολιτικό κόμμα. Είναι μια τρομοκρατική οργάνωση που εσχάτως απέκτησε και ενεργό πολιτικό σκέλος. Δεν διαφωνώ (αντιθέτως, αυτό ακριβώς υποστηρίζω) ότι, για την ώρα, η ΧΑ είναι απλώς σύμπτωμα. Το πρόβλημα όμως είναι ότι αυτό το ίδιο σύμπτωμα έχει όλα τα φόντα για να μετεξελιχθεί σε αυτόνομο νόσημα – ακόμα σοβαρότερο κι ακόμα πιο επικίνδυνο από την αρχική αιτία. Και κυρίως, ανεξάρτητο πλέον από αυτήν. Μια κοινωνία όπου ο φασισμός θα έχει ριζώσει γερά, όπου η βία πολίτη εναντίον πολίτη θα έχει νομιμοποιηθεί στις συνειδήσεις, δεν θεραπεύεται πια απλώς με καμία αποκατάσταση της οικονομικής ασφάλειας. Θέλει επίμονη, αταλάντευτη, μακροχρόνια, υπομονετική ιδεολογική μεταστροφή μέσω της παιδείας που θα παρέχεται τόσο άνωθεν όσο και από τη βάση.

Και κάτι τελευταίο: Σε πολλές από τις συζητήσεις που διεξάγονται εσχάτως περί της ανεξέλεγκτης ανόδου της ΧΑ (όχι τόσο περί της γέννησής της), παρεμβάλλονται αναφορές, μεταξύ άλλων, και στον ΣΥΡΙΖΑ. Ανάλογα με το ποιόν του εκάστοτε συντάκτη, αυτές οι αναφορές μπορούν να υποστηρίζουν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό τη συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ ή και της Αριστεράς γενικά σε ένα κλίμα ανοχής απέναντι στη βία ή και στην ίδια τη βία. Για πολλούς, και μόνο η συνύπαρξη των λέξεων ΧΑ και ΣΥΡΙΖΑ στο ίδιο κείμενο ενεργοποιεί έναν (ελαττωματικής λογικής, κατά τη γνώμη μου) μηχανισμό επιθετικής άμυνας ή αμυντικής επίθεσης, που φτάνει να ερμηνεύσει τις αναφορές ακόμα και ως «πολιτική ίσων αποστάσεων ανάμεσα στο Ολοκαύτωμα και στο όραμα μιας κοινωνίας ισότητας και δικαιοσύνης». Δεν θα επεκταθώ επ’ αυτού. Έτσι κι αλλιώς, δύσκολα παρακολουθεί κανείς διάλογο μεταξύ κουφών Ράμπο. Δεν έχει καν πλάκα.

Σε ό,τι με αφορά όμως: Προφανώς δεν εξισώνεται ούτε ταυτίζεται η Αριστερά ή ο ΣΥΡΙΖΑ με τη ΧΑ. Σε κανένα σύμπαν. Φυσικά και όχι. Με τίποτα. Είναι απόλυτα προφανές, και εγώ προσωπικά μπορώ να το υποστηρίξω απερίφραστα. (Προσπαθώ να το πω όσο πιο καθαρά μπορώ. Αλήθεια.) Εκείνο για το οποίο εγκαλείται ο ΣΥΡΙΖΑ από όσους έχουν ακόμα σώας τας φρένας είναι ένα είδος εγκληματικής αφέλειας: πρέπει να είναι κανείς απύθμενα αφελής για να θεωρήσει πως ένας λαός που βρίσκεται στα κάγκελα λόγω της επίθεσης που δέχτηκε στο εισόδημά του (και κατ’ επέκτασιν στον τρόπο ζωής του), ένας λαός χωρίς πολιτική κουλτούρα και αρχές, που εκπαιδεύτηκε επί δεκαετίες από το ίδιο το σύστημα στην απαξίωση της πολιτικής, είναι σε θέση να διακρίνει την «καλή» και την «κακή» βία. Να «πλοηγηθεί» (όπως διάβασα κάπου) ανάμεσα στα είδη και τις διαβαθμίσεις της. Η βία της εξουσίας και των ΜΑΤ ενάντια σε διαδηλωτές είναι κακή. Χωρίς εισαγωγικά. Έτσι. Κακή. Εγκληματική. Και προκλητική επίσης. Τα πράγματα μπερδεύονται όταν αρχίζουν τα «μα-μου» σχετικά με τη βίαιη συμπεριφορά των πολιτών – που ναι, ενίοτε προκαλούνται αλλά όχι, δεν είναι όλοι αθώες περιστερές και όχι, δεν είναι όλοι εξαθλιωμένοι και απελπισμένοι. Είναι τεράστιο λάθος να δικαιώνεις (όχι να δικαιολογείς, αλλά να δικαιώνεις) την πυρπόληση κτιρίων, τις χειροδικίες, την Ύδρα, τα γιαούρτια ή και τις ευθείες απειλές για ξύλο σε βάρος του Παπούλια, που πέρα από Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι και γέρος άνθρωπος. Και μ’ αυτό δεν εννοώ πως είναι το ίδιο πράγμα τα παραπάνω με τους βάρβαρους, εγκληματικούς ξυλοδαρμούς μεταναστών και τα κακουργήματα της ΧΑ. Δεν είναι. Το ξαναλέω, δεν είναι. Δεν τα εξισώνω. Λέω ότι, όταν καγχάζεις την καταδίκη της βίας «απ’ όπου κι αν προέρχεται και επικαλείσαι «τη βία του μνημονίου» χρησιμοποιώντας την ως a priori δικαιολογία για κάθε συμπεριφορά, πάρα πολύς κόσμος, πολύ περισσότερος απ’ ό,τι φανταζόμασταν στις εποχές του καταναλωτικού μας τριπ, μπορεί να οδηγηθεί ή να μεταπηδήσει με ευκολία από τη μια κατηγορία στην άλλη. Η πόρτα είναι ανοιχτή και οι ηθικοί φραγμοί, ελάχιστοι. Και φορέας της «άλλης», της εγκληματικής βίας είναι σήμερα στην Ελλάδα η ΧΑ.

Προλαμβάνοντας έναν πιθανό αντίλογο, να πω ότι δεν υποστηρίζω καθόλου πως οι πολίτες πρέπει να καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια, να δεχόμαστε αδιαμαρτύρητα τα πάντα και να περιμένουμε να γίνουμε Κινέζοι (φαντάζομαι πως αφού αυτό το παράδειγμα το έχει χρησιμοποιήσει και ο κ. Τσίπρας, δεν θα χαρακτηριστεί «ρατσιστική αντιμετώπιση», έτσι;) Λέω ότι τα κόμματα έχουν ευθύνη να καθοδηγούν, να εκπαιδεύουν, θα έλεγα, τον κόσμο που συντάσσεται πίσω τους ΚΑΙ όσον αφορά το ύφος της διαμαρτυρίας, που αποτελεί αναπόσπαστο και πολύτιμο κομμάτι της δημοκρατίας. Και θεωρώ μεγάλο και επικίνδυνο σφάλμα να επιλέγουν να βάζουν κάτω από τη φτερούγα τους ακόμα κι εκείνους που έχουν επιτελέσει παράνομη πράξη, με την έωλη πρόφαση ότι «οι Άλλοι έχουν κάνει χειρότερα». Όχι, δεν έσπρωξε ο ΣΥΡΙΖΑ και η Αριστερά, ούτε και καμιά άλλη πολιτική δύναμη τον κόσμο προς τη ΧΑ. Δυστυχώς όμως δεν τον συγκράτησε κιόλας.

1 Comment

Filed under Uncategorized

Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω

Αλέξης Τσίπρας, 3/9/2012: «Η 3η Σεπτέμβρη δεν έχει κληρονόμους και δικαιούχους, δεν μπορεί να είναι ιδιοκτησία από κληρονομιά οποιουδήποτε. Είναι κτήμα του ελληνικού λαού».

«Η Ελλάδα δεν τεμαχίζεται και δεν εκχωρείται».

Μετά το πέρας της εκδήλωσης του Νέου Αγωνιστή για τον εορτασμό της 3ης Σεπτέμβρη, ανακοινώθηκε η διοργάνωση Πλατιού Λαϊκού Εναλλακτικού Ριζοσπαστικού Ενωτικού Κοινωνικού Κάμπινγκ στην Παναγία Σουμελά. Κατά την τελετή έναρξης, ο Αλέξης Τσίπρας θα ανέβει ώς το μοναστήρι γονυπετής, ενώ από τα Ενωτικά Μεγάφωνα του Λαού θα αντηχούν τα Carmina Burana (ειδική Λαϊκή Επιτροπή θα αναλάβει να εξηγήσει στον Σκουρλέτη και στην Κωνσταντοπούλου ότι πρόκειται για λατινικές λέξεις, τα Κάρμινα Μπουράνα, όχι για την Καρμίνα, Λαϊκό Δημοκρατικό Ενωτικό μοντέλο από το Καράκας). Την ίδια στιγμή, Λαϊκά Δημοκρατικά Κοινωνικά Ενωτικά Τάνκερ (ο Νέος Αγωνιστής, η 3η Σεπτέμβρη και η Εθνική Κυριαρχία) θα μοιράζουν πετρέλαιο Βενεζουέλας στον Λαό, ενώ οι συνιστώσες θα παρελαύνουν, προσφέροντας ένα υπερθέαμα πανδαισίας χρωμάτων. Ο Αλέξης θα προσκυνήσει την εικόνα —που ανήκει στον Λαό και όχι στους παπάδες— και μετά θα εκφωνήσει Πλατύ Δημοκρατικό Κοινωνικό Ενωτικό Εναλλακτικό Λαϊκό Λόγο με τίτλο «το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω». Μετά την ομιλία, νεολαίες και νεολαίοι του ΣΥΝ θα ψάλουν τον Νέο Δημοκρατικό Λαϊκό Ενωτικό Κοινωνικό Ύμνο του ΣΥΡΙΖΑ:

Μόνο να γράφεις τ’ όνομά σου
συ και το άλλο σου μισό
να συλλαβίζεις τα όνειρά σου
Ε-νω-τι-κό, Κοι-νω-νι-κό…

Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες
τρεις του Σεπτέμβρη να γυρνάς

πετρέλαιο Βενεζουέλας
τα παλικάρια
τα παλικάρια να κερνάς.

Θα ακολουθήσουν γυμναστικές επιδείξεις (ο Παπαδημούλης θα κάνει επιτόπιες κυβιστήσεις κρατημένος μόνον από τα αυτιά του Κουράκη και του Δρίτσα) και η ημέρα θα κλείσει με Λαϊκό Ενωτικό Δημοκρατικό Γλέντι. Ο Λαός αγκαλιασμένος θα τραγουδήσει Λαϊκά Ενωτικά Τραγούδια:

Με παράσυρε το ρέμα
μάνα μου, δεν είναι ψέμα,
ήθελα να πάω Καράκας
αλλά πιάστηκα μαλάκας.

Το βαπόρι απ’ την Περσία (τρις)
πιάστηκε στην Κορινθία
τόνους έντεκα γεμάτο
με πετρέλαιο μυρωδάτο.
Τώρα κλαίει ο Λαός
και ο Κωνσταντόπουλος.

Στην Ελλάδα δεν μπορώ
αχ, πετρέλαιο να βρω
έχει φαίνεται αρκετό
μα είναι, μάνα μ’, στον βυθό.
Εγώ θέλω να ’ν’ του Τσάβες
να γεμίσουνε οι κάβες
να το πάρω μπιρ παρά
το πετρέλαιο, μια φορά.

 Δυο πόρτες έχει η ζωή
άνοιξα μια και μπήκα
σεργιάνισα ένα πρωινό

κι ώσπου να ‘ρθει το δειλινό
από την άλλη βγήκα.
 [sic]

 Ωρέ να ’σαν τα νιάτα δυο φορές, τα γηρατειά καμία
να ’βαζα το ζιβάγκο μου, να ’βγαινα στην πλατεία.

Καπετάνιο πρώην κνίτη,
καροτσέρη τροτσκιστή,
στον Περαία έχω πασπίτη
και στη Ζέα πασοκτζή.

 

 

Leave a comment

Filed under Uncategorized